“Thành phố Tam Sa” là một đơn vị hành chính do Trung Quốc đơn phương thành lập vào năm 2026, nhằm quản lý trái phép ba quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa và Trung Sa trên Biển Đông. Thuật ngữ này không được cộng đồng quốc tế công nhận và bị Việt Nam kiên quyết phản đối vì vi phạm chủ quyền lãnh thổ. Đặc biệt, việc thành lập “thành phố Tam Sa” là một hành động chính trị có chủ đích, nằm trong chiến lược mở rộng ảnh hưởng của Trung Quốc tại khu vực Biển Đông.
Cụ thể, “thành phố Tam Sa” ra đời dựa trên quyết định của Quốc vụ viện Trung Quốc, với mục đích tuyên bố chủ quyền trên các vùng biển và quần đảo vốn thuộc chủ quyền hợp pháp của Việt Nam. Thành phố này có trụ sở hành chính đặt trên đảo Vĩnh Hưng (thuộc quần đảo Tây Sa/Hoàng Sa), và được Trung Quốc xem như một công cụ để “hợp pháp hóa” các hoạt động khai thác, quân sự hóa và định cư tại khu vực tranh chấp. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của luật pháp quốc tế và các quốc gia trong khu vực, đây là một tuyên bố chủ quyền bất hợp pháp.
Về mặt hình ảnh và hoạt động thực tế, Trung Quốc đã xây dựng nhiều cơ sở hạ tầng bao gồm trụ sở hành chính, trung tâm thương mại, trường học và các công trình dân sự khác trên các đảo mà họ kiểm soát. Gần đây nhất, vào năm 2026, một trung tâm thương mại đã được khai trương trên đảo do Trung Quốc kiểm soát, như một phần của nỗ lực “đô thị hóa” các đảo đá. Những hình ảnh vệ tinh và báo chí quốc tế ghi nhận sự phát triển này đi kèm với các hoạt động quân sự hóa, cho thấy tham vọng kiểm soát lâu dài của Bắc Kinh tại Biển Đông.
Có thể bạn quan tâm: Khám Phá Ngay Bộ Sưu Tập Hình Ảnh Thành Phố Sơn La Đẹp Nhất Cho Du Khách
Phản ứng từ Việt Nam và cộng đồng quốc tế là vô cùng mạnh mẽ. Việt Nam đã nhiều lần lên tiếng phản đối, khẳng định chủ quyền không thể tranh cãi đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, đồng thời thông qua các kênh ngoại giao, kiện tụng quốc tế và tuyên bố chính thức để bảo vệ lợi ích quốc gia. Các tổ chức như ASEAN và Liên Hợp Quốc cũng bày tỏ quan ngại sâu sắc, trong khi các học giả và nhà phân tích quốc tế gọi “Tam Sa” là “cái gọi là thành phố” do tính bất hợp pháp của nó. Để hiểu rõ hơn về bản chất của vấn đề này, hãy cùng khám phá chi tiết từng khía cạnh trong bài viết dưới đây.
“Thành phố Tam Sa” là gì? Định nghĩa và bối cảnh thành lập
Có thể bạn quan tâm: Khám Phá Bộ Sưu Tập Hình Ảnh Thành Phố Phan Thiết Đẹp Nhất – Điểm Check-in Sống Ảo Cho Du Khách
“Thành phố Tam Sa” là một đơn vị hành chính cấp địa khu do Trung Quốc đơn phương thành lập, có nguồn gốc từ tên gọi “Tam Sa” ám chỉ ba quần đảo (Tây Sa/Hoàng Sa, Nam Sa/Trường Sa và Trung Sa), với đặc điểm nổi bật là được đặt dưới quyền quản lý của tỉnh Hải Nam nhằm tuyên bố chủ quyền trái phép trên Biển Đông.
Hãy cùng giải mã khái niệm này một cách chi tiết. Theo các nguồn chính thống từ Việt Nam và các tổ chức nghiên cứu quốc tế, “thành phố Tam Sa” không phải là một thực thể hành chính hợp pháp mà là một công cụ chính trị. Cụ thể, khái niệm này lần đầu tiên được Trung Quốc đưa ra với mục đích chính là “nội địa hóa” các vùng biển và đảo mà họ đang tranh chấp. Nói cách khác, thay vì coi các quần đảo này là lãnh thổ xa xôi, Trung Quốc muốn quản lý chúng như một phần đất liền thông qua hệ thống chính quyền địa phương. Bối cảnh ra đời của “Tam Sa” gắn liền với chiến lược Biển Đông của Trung Quốc, đặc biệt sau khi họ tăng cường các hoạt động xây dựng đảo nhân tạo và quân sự hóa từ năm 2026 trở đi.
Có thể bạn quan tâm: Khám Phá Bộ Sưu Tập Hình Ảnh Thành Phố Hội An Đẹp Nhất – 50+ Góc Check-in Sống Ảo Cho Du Khách
Để minh họa, chúng ta có thể xem xét các tài liệu từ Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) thông qua Dự án AMTI (Asia Maritime Transparency Initiative). Các báo cáo từ tổ chức này chỉ ra rằng “thành phố Tam Sa” là một phần trong kế hoạch “tổ chức lại không gian” của Trung Quốc, nhằm biến các đảo đá thành các trung tâm hành chính, kinh tế và quân sự. Điều này không chỉ vi phạm Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982, mà còn làm gia tăng căng thẳng trong khu vực. Trên thực tế, tính đến năm 2026, chưa có bất kỳ quốc gia nào trong đó có Việt Nam, Philippines hay các thành viên ASEAN công nhận “thành phố Tam Sa” như một thực thể hợp pháp.
“Thành phố Tam Sa” được thành lập khi nào và bởi ai?
Có thể bạn quan tâm: Hình Ảnh Thành Phố Gia Lai: Khám Phá Bộ Sưu Tập Ảnh Đẹp Nhất Về Pleiku Và Các Điểm Đến Nổi Bật
“Thành phố Tam Sa” được Quốc vụ viện Trung Quốc phê chuẩn vào tháng 11 năm 2007 và chính thức thành lập vào năm 2026, nhưng không được quốc tế công nhận và bị Việt Nam phản đối mạnh mẽ ngay từ thời điểm ban hành.
Để hiểu rõ hơn về mốc thời gian và cơ quan ban hành, chúng ta cần nhìn vào các sự kiện lịch sử. Đầu tiên, tháng 11/2007, Quốc vụ viện Trung Quốc đã phê chuẩn đề án thành lập “thành phố Tam Sa” nhưng phải đến ngày 24/7/2026, lễ thành lập chính thức mới được tổ chức trọng thể tại đảo Vĩnh Hưng. Đây là động thái nằm trong chiến dịch “khẳng định chủ quyền” của Bắc Kinh, sau khi các cuộc tranh chấp với Việt Nam và Philippines leo thang.
Dưới đây là bảng tóm tắt các mốc quan trọng:
| Mốc thời gian | Sự kiện | Cơ quan ban hành/liên quan |
|---|---|---|
| Tháng 11/2007 | Quốc vụ viện phê chuẩn thành lập “thành phố Tam Sa” | Quốc vụ viện Trung Quốc |
| 24/7/2026 | Lễ thành lập chính thức | Đảng Cộng sản và Chính quyền Trung Quốc |
| 2026 đến nay | Các hoạt động hành chính, xây dựng cơ sở hạ tầng | Chính quyền tỉnh Hải Nam |
Như vậy, thành phố này không chỉ đơn thuần là một quyết định hành chính mà còn mang tính chính trị sâu sắc. Về mặt pháp lý, tuyên bố của Trung Quốc dựa trên “quyền lịch sử” (đường lưỡi bò) mà không được Phán quyết của Tòa Trọng tài thường trực (PCA) năm 2026 về vụ kiện Philippines và Trung Quốc công nhận. Do đó, “Tam Sa” đứng trên lập trường pháp lý yếu kém và bị Việt Nam coi là hành động xâm phạm chủ quyền.
Các quần đảo nào nằm trong phạm vi “thành phố Tam Sa”?
“Thành phố Tam Sa” của Trung Quốc bao gồm ba quần đảo chính: Tây Sa (Hoàng Sa), Nam Sa (Trường Sa) và Trung Sa, nhưng trên thực tế, quần đảo Hoàng Sa thuộc chủ quyền hợp pháp của Việt Nam và quần đảo Trường Sa đang do nhiều quốc gia cùng quản lý.
Để làm rõ vấn đề này, chúng ta cần phân tích chi tiết từng quần đảo dựa trên các chứng cứ lịch sử và pháp lý. Trước hết, quần đảo Tây Sa (Hoàng Sa) là một phần lãnh thổ không thể tách rời của Việt Nam, đã được các triều đại phong kiến Việt Nam xác lập và thực thi chủ quyền từ nhiều thế kỷ trước. Trong khi đó, quần đảo Nam Sa (Trường Sa) có chủ quyền thuộc về Việt Nam nhưng hiện đang bị Trung Quốc, Philippines, Malaysia, Brunei và Đài Loan (Trung Hoa Dân Quốc) cùng tuyên bố chủ quyền và kiểm soát một phần. Quần đảo Trung Sa, dù ít được nhắc đến, cũng nằm trong vùng tranh chấp và hiện do Trung Quốc kiểm soát.
Bảng dưới đây sẽ giúp bạn hình dung rõ hơn về tình trạng kiểm soát thực tế:
| Quần đảo | Tên Trung Quốc gọi | Chủ quyền hợp pháp (theo Việt Nam) | Thực trạng kiểm soát |
|---|---|---|---|
| Hoàng Sa | Tây Sa | Việt Nam | Trung Quốc chiếm đóng trái phép |
| Trường Sa | Nam Sa | Việt Nam | Nhiều nước kiểm soát (Trung Quốc, Việt Nam, Philippines, Malaysia) |
| Trung Sa | Trung Sa | Việt Nam | Trung Quốc kiểm soát |
Như vậy, việc Trung Quốc tuyên bố “thành phố Tam Sa” quản lý toàn bộ ba quần đảo này là hoàn toàn trái với thực tế và luật pháp quốc tế. Hành động này bị các nước trong khu vực lên án gay gắt, và Việt Nam đã nhiều lần đệ trình công hàm phản đối lên Liên Hợp Quốc.
Hình ảnh và hoạt động thực tế tại “thành phố Tam Sa”
Hình ảnh thực tế tại “thành phố Tam Sa” bao gồm trụ sở hành chính, lễ kỷ niệm và các hoạt động dân sự, nổi bật nhất là trung tâm thương mại khai trương năm 2026 trên đảo do Trung Quốc kiểm soát, cùng với các bản đồ trái phép phát hành để tuyên truyền chủ quyền.
Để khám phá sâu hơn, chúng ta cần nhìn vào các bằng chứng trực quan và báo cáo quốc tế. Đầu tiên, các hình ảnh vệ tinh từ CSIS AMTI cho thấy trên đảo Vĩnh Hưng (thuộc quần đảo Hoàng Sa do Trung Quốc chiếm đóng) đã xuất hiện một khu phức hợp hành chính với tòa nhà 3 tầng, sân vận động, bệnh viện và trường học. “Thành phố” này còn có một cảng biển nhân tạo và các cơ sở quân sự ngụy trang thành dân sự. Gần đây nhất, theo BBC, vào tháng 1/2026, Trung Quốc đã khai trương một trung tâm thương mại trên đảo, đánh dấu bước tiến mới trong việc “đô thị hóa” các vùng biển tranh chấp.
Bên cạnh đó, Trung Quốc thường xuyên phát hành các bản đồ hành chính thể hiện “thành phố Tam Sa” và các đường lưỡi bò bất hợp pháp. Các lễ kỷ niệm như Ngày thành lập thành phố (24/7) được tổ chức hoành tráng với sự tham gia của quan chức địa phương và các phương tiện truyền thông do nhà nước kiểm soát. Tuy nhiên, tất cả những hình ảnh này đều bị các nhà phân tích quốc tế đánh giá là “phi thực tế” bởi vì trên các đảo do Việt Nam và các nước khác kiểm soát, Trung Quốc không hề có một chút thẩm quyền hành chính nào.
Phản ứng của Việt Nam và cộng đồng quốc tế đối với “thành phố Tam Sa”
Việt Nam và cộng đồng quốc tế đã có phản ứng mạnh mẽ đối với “thành phố Tam Sa”, bao gồm lập trường chính thức phản đối, các hành động ngoại giao và kiện tụng, cùng với quan điểm từ ASEAN và Liên Hợp Quốc bày tỏ sự quan ngại sâu sắc về tính bất hợp pháp của thực thể này.
Để hiểu rõ hơn, chúng ta cần phân tích từng phản ứng một cách có hệ thống. Thứ nhất, lập trường chính thức của Việt Nam là kiên quyết phản đối và khẳng định chủ quyền không thể tranh cãi đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Bộ Ngoại giao Việt Nam đã ra tuyên bố vào tháng 7/2026, ngay sau khi lễ thành lập “Tam Sa” diễn ra, gọi đây là hành động vi phạm nghiêm trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam.
Thứ hai, các hành động ngoại giao của Việt Nam bao gồm: đệ trình công hàm phản đối lên Liên Hợp Quốc, khởi kiện tại các diễn đàn quốc tế, và tổ chức các chiến dịch tuyên truyền để nâng cao nhận thức cộng đồng quốc tế về bản chất bất hợp pháp của “Tam Sa”. Đặc biệt, phán quyết của Tòa Trọng tài thường trực (PCA) năm 2026 đã bác bỏ các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc dựa trên đường lưỡi bò, làm suy yếu nghiêm trọng cơ sở pháp lý của “thành phố Tam Sa”.
Thứ ba, cộng đồng quốc tế cũng có những phản ứng rõ rệt. ASEAN tuy có quan điểm khác nhau giữa các thành viên nội bộ nên không có tiếng nói chung cứng rắn, nhưng các nước như Philippines, Malaysia và Indonesia thường xuyên lên án các hoạt động của Trung Quốc. Liên Hợp Quốc, thông qua các nghị quyết, đã nhiều lần kêu gọi các bên giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình dựa trên luật pháp quốc tế. Các tổ chức nghiên cứu như CSIS, Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) cũng công bố các báo cáo chỉ trích mô hình “thành phố Tam Sa” là một hành động đơn phương và gây bất ổn.
Vì sao gọi là “cái gọi là thành phố Tam Sa”?
Giới học thuật và truyền thông quốc tế gọi “thành phố Tam Sa” là “cái gọi là” bởi vì nó có bản chất bất hợp pháp theo luật pháp quốc tế, không có thẩm quyền thực tế trên các đảo do Việt Nam kiểm soát, và mang tính đối phó với các tuyên bố chủ quyền khác trên Biển Đông.
Để giải thích rõ hơn, chúng ta cần xem xét ba lý do chính. Lý do thứ nhất, theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982 và phán quyết PCA 2026, các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc dựa trên đường lưỡi bò không có giá trị pháp lý. Một quốc gia không thể đơn phương thành lập một đơn vị hành chính trên lãnh thổ mà họ không có chủ quyền hợp pháp. Do đó, “thành phố Tam Sa” chỉ tồn tại trên giấy tờ và trong các chiến dịch tuyên truyền của Trung Quốc.
Lý do thứ hai, trên thực tế, Trung Quốc không có thẩm quyền hành chính đối với phần lớn các đảo trong quần đảo Trường Sa (Nam Sa) vì các đảo này đang do Việt Nam, Philippines và Malaysia kiểm soát. Ví dụ, đảo Song Tử Tây, đảo Sinh Tồn, đảo Nam Yết… đều nằm dưới sự quản lý của Việt Nam. Trung Quốc chỉ kiểm soát một số đảo nhỏ và đảo nhân tạo nhưng không thể đại diện cho toàn bộ quần đảo.
Lý do thứ ba, việc thành lập “Tam Sa” là một phản ứng của Trung Quốc đối với các tuyên bố chủ quyền của Việt Nam và các nước khác. So với “huyện đảo Trường Sa” hợp pháp của Việt Nam (thuộc tỉnh Khánh Hòa), “thành phố Tam Sa” của Trung Quốc không có cơ sở pháp lý vững chắc và không được cộng đồng quốc tế công nhận.
Bản đồ và tài liệu lịch sử liên quan đến “thành phố Tam Sa”
Bản đồ Trung Quốc phát hành từ năm 2026 và các phiên bản sau đó thể hiện “thành phố Tam Sa” với đường lưỡi bò bất hợp pháp, hoàn toàn mâu thuẫn với bản đồ lịch sử Việt Nam và quốc tế, đồng thời các tài liệu cổ từ cả Trung Quốc và phương Tây lại phản bác chính tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh.
Để phân tích chuyên sâu, chúng ta cần nhìn vào ba nhóm bằng chứng quan trọng. Nhóm thứ nhất, bản đồ do Trung Quốc phát hành thường bao gồm “đường lưỡi bò” (U-shaped line) bao phủ hầu hết Biển Đông, với “thành phố Tam Sa” được đánh dấu trên quần đảo Hoàng Sa. Tuy nhiên, theo phán quyết PCA 2026, đường lưỡi bò này không có cơ sở pháp lý và vi phạm UNCLOS.
Nhóm thứ hai, bản đồ lịch sử Việt Nam như “Hồng Đức bản đồ” (thế kỷ 15) và “Toàn tập Thiên Nam tứ chí lộ đồ” (thế kỷ 17) đã ghi nhận quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa là lãnh thổ của Đại Việt. Các bản đồ phương Tây từ thế kỷ 18-19 do các nhà hàng hải Bồ Đào Nha, Hà Lan, Pháp vẽ cũng thể hiện rõ các quần đảo này trực thuộc Việt Nam.
Nhóm thứ ba, ngay cả các tài liệu cổ của Trung Quốc, như “Dư địa đồ” (thế kỷ 16) và các tác phẩm của nhà thám hiểm Từ Hà Khách, cũng không ghi nhận bất kỳ tuyên bố chủ quyền nào của Trung Quốc đối với Hoàng Sa và Trường Sa trước thế kỷ 20. Điều này càng củng cố tính phi pháp của “thành phố Tam Sa”.
So sánh “thành phố Tam Sa” với các đơn vị hành chính tương tự khác
Khi so sánh “thành phố Tam Sa” với “huyện đảo Trường Sa” của Việt Nam, điểm khác biệt nổi bật là tính hợp pháp: huyện đảo Trường Sa được thành lập hợp pháp từ năm 1982, có cơ sở pháp lý trong hiến pháp và luật pháp Việt Nam, trong khi “Tam Sa” là một mô hình quản lý đảo nhân tạo phi pháp, mang tính đô thị hóa nhằm phục vụ chiến lược Biển Đông của Trung Quốc.
Để hiểu rõ hơn, chúng ta hãy so sánh hai mô hình này trong bảng dưới đây:
| Tiêu chí | Huyện đảo Trường Sa (Việt Nam) | Thành phố Tam Sa (Trung Quốc) |
|---|---|---|
| Năm thành lập | 1982 | 2026 |
| Cơ sở pháp lý | Hiến pháp và luật biển Việt Nam, UNCLOS | Đơn phương tuyên bố, không được công nhận |
| Quản lý thực tế | 21 điểm đảo, có chính quyền địa phương | Chỉ kiểm soát một số đảo nhỏ, chủ yếu là đảo nhân tạo |
| Tính quốc tế | Được Liên Hợp Quốc ghi nhận về nhân quyền và hành chính | Bị PCA 2026 và nhiều nước phản đối |
Như vậy, mô hình của Việt Nam tuân thủ luật pháp quốc tế và phục vụ lợi ích của người dân trên đảo. Ngược lại, “thành phố Tam Sa” là công cụ chính trị để hợp pháp hóa các hoạt động quân sự hóa của Trung Quốc. Các chuyên gia từ CSIS AMTI gọi đây là “đô thị hóa dưới vỏ bọc dân sự” nhằm che giấu các căn cứ tên lửa và radar. Điều này khác biệt hoàn toàn với cách tiếp cận của các nước khác như Philippines hay Malaysia, vốn chỉ xây dựng các trạm kiểm soát tối thiểu.
Những hình ảnh hiếm và góc nhìn chuyên sâu từ các nguồn độc lập
Các hình ảnh vệ tinh và báo cáo độc lập từ CSIS AMTI, BBC, SCMP và Reuters cho thấy bức tranh toàn cảnh về “thành phố Tam Sa”: các công trình xây dựng khổng lồ trên đảo nhân tạo Vĩnh Hưng, hoạt động quân sự hóa với sự hiện diện của tên lửa và radar, cùng với đời sống dân sự hạn chế chủ yếu là binh sĩ và công nhân.
Để có cái nhìn chuyên sâu, chúng ta khai thác từ ba nguồn chính. Thứ nhất, ảnh vệ tinh từ CSIS (thông qua AMTI) cho thấy trên đảo Vĩnh Hưng, Trung Quốc đã xây dựng một đường băng dài 3.000m, các nhà chứa máy bay ngầm, hệ thống phòng không và các bệ phóng tên lửa. Những công trình này hoàn toàn mang tính quân sự, chứ không chỉ là dân sự như tuyên bố.
Thứ hai, báo chí quốc tế như BBC (tháng 1/2026) ghi nhận trung tâm thương mại mới khai trương nhưng đồng thời chỉ ra rằng hầu hết người dân trên đảo là nhân viên nhà nước và binh lính, không có cộng đồng dân cư tự nhiên. SCMP dẫn lời các nhà phân tích cho rằng “Tam Sa” chỉ là một “thành phố ma” với các tòa nhà trống rỗng.
Bảng dưới đây tổng hợp các phát hiện từ báo cáo của CSIS AMTI năm 2026:
| Loại hình | Số lượng/công trình cụ thể | Nguồn |
|---|---|---|
| Đảo nhân tạo | 7 đảo lớn trên Hoàng Sa và Trường Sa | CSIS AMTI |
| Đường băng | 3 đường băng (Vĩnh Hưng, Châu Bích, San Hô) | Reuters |
| Bệ phóng tên lửa | Hơn 20 bệ phóng đối không và đối hạm | BBC |
| Cơ sở dân sự | Trụ sở hành chính, trường học, bệnh viện | Tân Hoa Xã (kiểm soát) |
Những hình ảnh hiếm này cung cấp bằng chứng xác thực về tham vọng quân sự hóa Biển Đông của Trung Quốc, đồng thời vạch trần tính giả tạo của “thành phố Tam Sa” như một thực thể dân sự. Tóm lại, “thành phố Tam Sa” chỉ tồn tại hợp pháp trong các văn bản nội bộ của Trung Quốc, còn thực tế nó là một công cụ chính trị và quân sự nhằm thách thức trật tự pháp lý quốc tế tại Biển Đông.
Cập Nhật Lúc Tháng 6 25, 2026 by Pastaparadise
